Serpantin, isidilmə və soyudulma sistemlərinin ayrılmaz hissəsi olan və sənayenin bir çox sahəsində istifadə edilən rezistanslara (qızdırıcı elementlərə) verilən addır. İçindən keçən maye və ya qaz halındakı maddəni istənilən dərəcədə isitmək və ya soyutmaq məqsədilə istifadə olunur.
Serpantin adını bir daşdan götürmüşdür. Bu daş, səth örtüyü kimi istifadə edilən serpantin daşıdır. Lakin serpantin daşı ilə texniki serpantin bir-birindən tamamilə fərqli anlayışlardır. Serpantin, müəyyən bir sistematika üzərində qurulmuş isidilmə və ya soyudulma sistemlərində bükülərək və ya qıvrılaraq səthə tətbiq olunur. Bu sistem, serpantin kanalları daxilində qaz və ya maye maddənin dövr etməsi ilə istənilən istiliyin əldə edilməsini və hədəflənən sahədə istifadəsini təmin edir.

Serpantin Qızdırıcıları və Növləri
Serpantin qızdırıcılarında əsasən mis və polad istifadə olunsa da, qanadcıq (fin) hissəsində alüminiumdan geniş istifadə edilir. Bunlarla yanaşı, paslanmaz borularla gücləndirilmiş serpantin mənşəli qızdırıcılar da istehsal oluna bilər. Boru istehsalında daha çox rast gəlinən bu modeldə, havanın isidilməsi və nəmlik ötürülməsi vasitəsilə temperaturun artırılması məqsəd qoyulur.
Həmçinin bu sistem radiatorlarda da tətbiq edilir. Kondisiyalaşdırmanın ilkin və ikincili istilik ötürmə səthi prinsiplərinə uyğun olaraq, axıcılığın davamlılığını təmin edən və məcburi sirkulyasiyanı soyutma və ya isitmə serpantinlərinə yönəldən sistemlər müasir dövrdə aktiv şəkildə istifadə olunur.

Serpantin Qazanları
Serpantinlərin sənaye miqyaslı və böyük maşınların daxil olduğu bir çox iş sahəsi mövcuddur. Ehtiyaclara uyğun olaraq çox fərqli formalarda istehsal edilən serpantinlərə sənaye sahələrində tez-tez rast gəlinir. Bunun ən yaxşı nümunəsi serpantin qazanlarıdır. Məsələn, qaynar yağ qazanları sənayedə ən çox yayılmış istifadə formalarından biridir. Paslanmaz xəlitəyə malik olan bu struktur, qazan sarğı boruları ilə dəstəklənir. Bundan əlavə, serpantin sarıma prinsipi ilə yüksək temperaturlu qazanlar istehsal edilə bilər ki, bu da iqtisadi baxımdan müəssisəyə böyük fayda verən bir üsuldur.

Serpantin İstehsalı
Digər bənzər sahələrdə olduğu kimi, serpantin istehsalı da mütəxəssislik tələb edən bir işdir və peşəkar komanda tərəfindən həyata keçirilməlidir. İsitmə sistemlərində 1-2 sıralı qızdırıcı qrupları istehsal edildiyi halda, soyutma qruplarında 2-4 və ya 6 sıralı serpantinlər mövcuddur. Soyutma qrupları havalandırma qurğularında aktiv şəkildə istifadə olunur. Həmçinin fərdi və induksiyalı kondisiyalaşdırma işlərində də serpantin texnologiyalarına geniş yer verilir.
Serpantin Seçimi və Hesablanması
Serpantin seçimində ən vacib məqam, onun isitmə, yoxsa soyutma sistemində istifadə ediləcəyinin müəyyənləşdirilməsidir. İsitmə məqsədli sistemlərdə paslanmaz polad və SRM polad borular kimi ağır metallarla yanaşı, mis və bafon borulardan da istifadə olunur.
Ən çox istifadə edilən məhsul 21.3 x 2.7 SRM polad borulardır. Bu borular xüsusilə buxar serpantini istehsalında mühüm yer tutur.
Testlərdən keçən məhsulların adətən 16 bar təzyiq altında 2-3 il problemsiz işlədiyi müəyyən edilmişdir.

Buxar, qaynar yağ və ya qaynar su istifadə edilən sistemlərdə SRM polad borular investisiya xərcləri baxımından daha sərfəlidir və 4-5 il tam performansla işləyə bilər.
Daha uzunömürlü istifadə tələb olunduqda isə paslanmaz polad borulara üstünlük verilir. Bu, ilkin xərcləri artırsa da, uzun müddətdə müəssisə üçün daha qənaətcildir.
Spiral qanadlı, özündən qanadlı və lövhəli serpantin növləri, istifadə sahəsinə görə istilik axınını optimallaşdıran və ən yüksək səmərəliliyi təmin edən məhsullardır.

Türkçe
Engilsh
Tüm Yorumlar